Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej
Zakład Pulmonologii
spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
Kalkulator BMI, Plany żywieniowe, Dieta malucha, porady
LINK: Oficjalny portal Narodowego Funduszu Zdrowia - Diety NFZ
E-Booki: E-booki - Diety NFZ
Zdrowie na pierwszym miejscu - Postaw na dietoprofilaktykę i zapobiegaj nowotworom
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej - e-booki
Sprawdź, ile porcji różnych produktów możesz zjeść w ciągu dnia - Opracowanie: A. Cichocka, Instytut Żywności i Żywienia.
Zachęcamy do skorzystania z materiałów edukacyjnych przygotowanych przez instytucje zajmujące się zdrowiem publicznym i żywieniem:
Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny Na stronie znajdą Państwo informacje dotyczące zdrowia publicznego, profilaktyki chorób, bezpieczeństwa żywności oraz aktualnych zaleceń zdrowotnych przygotowanych przez ekspertów.
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEZ) Portal zawiera praktyczne porady dotyczące zdrowego odżywiania, przykładowe jadłospisy, artykuły dietetyczne oraz materiały edukacyjne pomagające w budowaniu zdrowych nawyków żywieniowych.
Ministerstwo Zdrowia – Portal Gov.pl Oficjalny serwis Ministerstwa Zdrowia, w którym publikowane są aktualne informacje dotyczące systemu ochrony zdrowia, programów profilaktycznych oraz zaleceń dotyczących zdrowego stylu życia.
Cel żywienia
Zmniejszenie
obciążenia przewodu pokarmowego
Poprawa komfortu
oddychania
Utrzymanie
odpowiedniego stanu odżywienia
Dieta lekkostrawna polega na doborze produktów i sposobów przygotowania potraw tak, aby ułatwić trawienie i zmniejszyć obciążenie przewodu pokarmowego. Stosuje się ją m.in. w chorobach przewodu pokarmowego oraz w okresie rekonwalescencji.
Korzystaj z zasady Talerza Zdrowego Żywienia: ½ talerza warzywa i owoce, ¼ produkty zbożowe, ¼ produkty białkowe.
Podstawowe zasady
Zalecane techniki przygotowania potraw
Czego unikać
Opracowanie na podstawie: ncez.pzh.gov.pl piel. Martyna Wilk – Starzec
Cel żywienia
Stabilizacja
glikemii
Utrzymanie masy
mięśniowej
Zapobieganie
niedożywieniu
W leczeniu cukrzycy bardzo ważna jest zmiana stylu życia,
w tym zdrowa dieta i aktywność fizyczna.
Jeśli masz nadwagę lub otyłość, staraj się stopniowo
zmniejszać masę ciała. Redukcja ok. 5% masy ciała przynosi korzyści zdrowotne.
Jedz regularne posiłki co 3–4 godziny, a ostatni posiłek
spożywaj 2–3 godziny przed snem.
Unikaj podjadania oraz napojów z dodatkiem cukru.
Korzystaj z zasady Talerza Zdrowego Żywienia: ½ talerza warzywa i owoce, ¼ produkty zbożowe, ¼ produkty białkowe.
Produkty zalecane:
Produkty do ograniczenia:
Przygotowanie posiłków:
Styl życia
Opracowanie na
podstawie:
Literatura
1. Napiórkowska L. , Franek E.,
Insulinooporność a stan przedcukrzycowy. Post. N. Med. 2017; XXX(02): 84-88.
2. Jeznach-Steihagen A. (red.): Żywienie osób
z cukrzycą i chorobami towarzyszącymi. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa,
2020.
3. Obrzut M., Słoma-Krześlak M. Żywienie,
leczenie i suplementacja w insulinooporności. Wydawnictwo Lekarskie PZWL,
Warszawa, 2023.
4. Imai S., Kajiyama S., Kitta K., Miyawaki
T., Matsumoto S., Ozasa N., Kajiyama S., Hashimoto Y., Fukui M.: Eating
Vegetables First Regardless of Eating Speed Has a Significant Reducing Effect
5. on Postprandial Blood Glucose and Insulin
in Young Healthy Women: Randomized Controlled Cross-Over Study. Nutrients.
2023; 15(5):1174.doi:10.3390/nu15051174
6. Global report on diabetes [online]. Geneva:
World Health Organization; 2016 [dostęp: 21.09.2023 ].
oraz
https://www.who.int/publications/i/item/9789241565257 https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/talerz-zdrowego-zywienia/
Opracowanie: piel.
Martyna Wilk – Starzec
Dieta rekomendowana przez Narodowe Centrum
Edukacji Żywieniowej to dieta DASH Jest ona
uznawana za jeden z najzdrowszych modeli żywienia na świecie i jest często
polecana
w profilaktyce chorób układu sercowo-naczyniowego.
Dlaczego dieta DASH jest tak ceniona?
Dieta DASH od wielu lat zajmuje czołowe miejsca w rankingach najzdrowszych diet. Jest zdrowa, smaczna, łatwa do przygotowania oraz oparta na ogólnodostępnych produktach. Pierwsze korzyści zdrowotne mogą pojawić się już po około dwóch tygodniach jej stosowania.
Korzyści zdrowotne diety DASH
Kto szczególnie skorzysta z diety DASH?
Podstawowe zasady diety DASH
Dieta DASH opiera się głównie na zwiększeniu spożycia produktów roślinnych.
Zaleca się:
Ogranicza się:
Historia diety DASH
Nazwa DASH pochodzi od badania Dietary Approaches to Stop Hypertension. Badanie przeprowadzono w latach 1994–1996 w czterech ośrodkach medycznych w USA (Boston, Durham, Baltimore i Los Angeles). Wykazano w nim, że odpowiedni sposób żywienia może skutecznie obniżać ciśnienie tętnicze.
Dieta DASH jest rekomendowana przez towarzystwa i instytucje, między innymi:
Literatura
1. Appel
L.J. i wsp. A Clinical Trial of the Effects of Dietary Patterns on Blood
Pressure. New England Journal of Medicine, 1997.
2. Sacks
F.M., Svetkey L.P., Vollmer W.M. i wsp. Effects on Blood Pressure of Reduced
Dietary Sodium and the DASH Diet. New England Journal of Medicine, 2001.
3. Cichocka
A. Dieta DASH w teorii i zastosowaniu. Wydawnictwo Medyk, Warszawa 2018.
4. Jarosz
M. (red.). Dietetyka. Żywność, żywienie w prewencji i leczeniu chorób. Instytut
Żywności i Żywienia, Warszawa 2017.
5. Piepoli
M.F. i wsp. European Guidelines on cardiovascular disease prevention in
clinical practice. European Heart Journal, 2016.
6. U.S.
Department of Health and Human Services and U.S. Department of Agriculture.
Dietary Guidelines for Americans 2015–2020.
Opracowanie: piel. Martyna Wilk –
Starzec
Cel żywienia
Utrzymanie masy
mięśniowej (w tym mięśni oddechowych)
Zapobieganie
niedożywieniu
Poprawa
tolerancji wysiłku
DIETA W ASTMIE
Dieta w astmie powinna
opierać się na świeżych i możliwie najmniej przetworzonych produktach.
Odpowiednie żywienie może wspierać organizm w walce ze stanem zapalnym.
Spożywanie
produktów bogatych w kwasy omega-3 (np. tłuste ryby, siemię lniane).
Spożywanie
produktów bogatych w magnez (np. zielone warzywa, orzechy, kasze, płatki
zbożowe).
Dodawanie
do potraw naturalnych antybiotyków, takich jak czosnek i cebula.
DIETA W POCHP (przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc)
POCHP
jest chorobą charakteryzującą się trwałym ograniczeniem przepływu powietrza
przez drogi oddechowe. Typowe objawy to duszność, przewlekły kaszel oraz
odkrztuszanie plwociny. Do głównych czynników ryzyka należą palenie tytoniu
oraz zanieczyszczenie powietrza.
Dieta chorych z POCHP powinna być urozmaicona i
dostosowana kalorycznie do masy ciała.
Korzystaj z zasady Talerza Zdrowego Żywienia: ½ talerza warzywa i owoce, ¼ produkty zbożowe, ¼ produkty białkowe.
Otyłość
może nasilać objawy choroby.
U
ciężko chorych częstym problemem jest niedobór masy ciała i utrata masy
mięśniowej.
Stan
odżywienia można ocenić m.in. na podstawie wskaźnika BMI oraz zmian masy ciała.
Spadek
masy ciała o 10% w ciągu 6 miesięcy lub 5% w ciągu miesiąca, oraz BMI poniżej
21 kg/m² może świadczyć o niedożywieniu.
Wczesne
rozpoznanie niedożywienia pozwala szybciej wdrożyć leczenie żywieniowe.
Odpowiednia
dieta nie wyleczy POCHP, ale w połączeniu z rehabilitacją może poprawić jakość
życia pacjenta
Literatura
1. Raport
Global Strategy for Asthma Management and Prevention – Revised 2014 www.ginasthma.org
2. Kupryś-Lipińska
I, Kuna P. Zmiany najnowszych Wytycznych Leczenia I Prewencji Astmy —GINA 2014.
Na co powinniśmy zwrócić uwagę? Pneumonol. Alergol. Pol. 2014; 82: 393–401,
3. Ciborowska
H., Rudnicka A., (2000). Dietetyka. Żywienie zdrowego I chorego,
4. Śliwiński
P. I wsp. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc dotyczące rozpoznawania I
leczenia przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Pneumonologia I Alergologia
Polska 2014, tom 82, nr 3, strony 227–263.
Opracowanie: piel. Martyna Wilk –
Starzec
Cel żywienia
Obniżenie LDL
Ograniczenie tłuszczów nasyconych
Kontrola ciśnienia tętniczego
Utrzymanie siły mięśni oddechowych
Główne zasady
Odpowiednia
dieta jest jednym z najważniejszych sposobów obniżania poziomu cholesterolu we
krwi, a tym samym zapobiegania rozwojowi miażdżycy.
Zalecenia żywieniowe
Korzystaj z zasady Talerza Zdrowego Żywienia: ½ talerza warzywa i owoce, ¼ produkty zbożowe, ¼ produkty białkowe.
Produkty, które należy ograniczać lub unikać
Literatura
Szostak W.B., Szostak-Węgierek D., Cybulska B.: Historia
badań nad miażdżycą. Wyd. I. ITEM Publishing. Warszawa 2016.
Opracowanie: piel. Martyna Wilk –
Starzec
Cel żywienia
Zapobieganie wyniszczeniu
Utrzymanie masy mięśniowej
Poprawa tolerancji leczenia
Wsparcie odporności
Główne zasady
Zalecenia
żywieniowe powinny być dopasowane indywidualnie do stanu odżywienia, rodzaju
i zaawansowania nowotworu oraz chorób towarzyszących.
Jadłospis
powinien uwzględniać preferencje żywieniowe pacjenta oraz jego możliwości
spożywania posiłków.
Celem
dietoterapii jest zapobieganie niedożywieniu oraz zmniejszenie skutków
ubocznych leczenia.
Podczas leczenia
mogą występować dolegliwości takie jak nudności, wymioty, brak apetytu,
biegunka, zaparcia, zmiany smaku czy trudności w połykaniu.
Często zalecana
jest dieta łatwostrawna, która odciąża przewód pokarmowy i ułatwia trawienie.
W diecie
łatwostrawnej ogranicza się potrawy smażone, tłuste, wzdymające oraz część
surowych warzyw i owoców.
W czasie
leczenia może być konieczne zwiększenie kaloryczności diety.
Warto włączać
produkty o wysokiej wartości energetycznej, np. masło, śmietankę, żółtko jaja,
oleje roślinne oraz zmielone orzechy i migdały.
Korzystaj z zasady Talerza Zdrowego Żywienia: ½ talerza warzywa i owoce, ¼ produkty zbożowe, ¼ produkty białkowe.
Gdy dieta nie pokrywa zapotrzebowania energetycznego, można stosować produkty specjalnego przeznaczenia medycznego. Preparaty te są skoncentrowanym źródłem energii i składników odżywczych w małej objętości. Ich dobór powinien być dostosowany do stanu zdrowia pacjenta. Poradnictwo dietetyczne jest ważne na każdym etapie leczenia i może poprawić ogólny stan zdrowia oraz jakość życia.
Literatura
1. Raoul P, De Gaetano V, Sciaraffia G, Ormea G,
Cintoni M, Pozzo C, Strippoli A, Gas-barrini A, Mele MC, Rinninella E. Gastric
Cancer, Immunotherapy, and Nutrition: The Role of Microbiota. Pathogens. 2024
Apr 26;13(5):357.
2. Zhang J, Li M, Zhang L, Kuang T, Yu J, Wang
W. Prognostic value of controlling nutri-tional status on clinical and survival
outcomes in cancer patients treated with immu-notherapy. Sci Rep. 2023 Oct
18;13(1):17715.
3. Jin Y, Jie Z, Fan X. Gut microbes and
immunotherapy for non-small cell lung cancer: a systematic review. Front Oncol.
2025 May 8;15:1518474.
4. Muscaritoli M, Arends J, Bachmann P, Baracos
V, Barthelemy N, Bertz H, Bozzetti F, Hütterer E, Isenring E, Kaasa S, Krznaric
Z, Laird B, Larsson M, Laviano A, Mühlebach S, Oldervoll L, Ravasco P, Solheim
TS, Strasser F, de van der Schueren M, Preiser JC, Bischoff SC. ESPEN practical
guideline: Clinical Nutrition in cancer. Clin Nutr. 2021 May;40(5):2898-2913.
5. Kłęk S., Kapała A., Surwiłło-Snarska A. i
wsp.: Leczenie żywieniowe w onkologii, Onkol Prakt Klin Edu, 2024, 10(2),
111-129.
6. Szlendak M, Kapała A. Does the ratio of
eicosapentaenoic acid to docosahexaenoic acid matter in cancer treatment? A
systematic review of their effects on cachexia– related inflammation.
Nutrition. 2024 Aug;124:112466.
Opracowanie: piel. Martyna Wilk –
Starzec